Ομιλία Όλγας Γεροβασίλη, Υπουργού Διοικητικής Ανασυγκρότησης,  στη συζήτηση επί της αρχής στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής του σχεδίου νόμου «Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας στη Δημόσια Διοίκηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Διακηρυγμένος στόχος της κυβέρνησης είναι η υλοποίηση κρίσιμων κοινωνικών παρεμβάσεων, η παραγωγική ανασυγκρότηση, η ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη και βεβαίως  η επίτευξη δημοσιονομικών στόχων.

Η επίτευξη των παραπάνω στόχων δεν νοείται χωρίς αντίστοιχη διοικητική ανασυγκρότηση. Στο πλαίσιο αυτό καταθέτουμε το σχέδιο Νόμου «Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας στη Δημόσια Διοίκηση». Αυτό που έχει επικρατήσει στον δημόσιο λόγο να αναφέρεται ως «Νομοσχέδιο για την κινητικότητα στο δημόσιο».

Με το νομοσχέδιο αυτό μεταρρυθμίζεται ο δημόσιος τομέας. Αναδιοργανώνεται προκειμένου να αποτελέσει ένα σύγχρονο εργαλείο ικανό να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες της κρίσιμης περιόδου που διανύουμε, αλλά και να συμβάλλει στην παραγωγική ανασυγκρότηση.

Με το νομοσχέδιο αυτό δεν τακτοποιούμε απλά  προβλήματα και παθογένειες του συστήματος. Δεν διορθώνουμε απλά. Ανασυγκροτούμε τον δημόσιο τομέα προς μια προοδευτική κατεύθυνση. Υπέρ των εργαζομένων και υπέρ του πολίτη.

Ποιες είναι οι βασικές πρόνοιες αυτού του νομοσχεδίου.

Με το σημερινό νομοσχέδιο η κυβέρνηση δημιουργεί ένα ενιαίο σύστημα κινητικότητας στη δημόσια διοίκηση και βάζει τάξη στο θολό τοπίο των μετατάξεων και των αποσπάσεων.

Ας δούμε τι υπήρχε μέχρι σήμερα σε αυτόν τον τομέα. Υπήρχε πλήρης κατακερματισμός του θεσμικού πλαισίου. Απουσία κριτηρίων για την αξιολόγηση των αναγκών σε προσωπικό. Έλλειψη εγγυήσεων διαφάνειας και αντικειμενικότητας στις διαδικασίες επιλογής για τις θέσεις που καλύπτονται. Πλήθος ειδικών διατάξεων που διαμορφώνουν ένα πλαίσιο απόλυτης αοριστίας.

Με λίγα λόγια υπήρχε ένας –επιτρέψτε μου να πω– «θεσμικός θόρυβος», διάτρητος από παραθυράκια, υποσημειώσεις και προσωποπαγείς επιλογές. Μια τέτοια συνθήκη πέρα από την αδιαφάνεια, δημιούργησε μεγάλα προβλήματα τόσο στους εργαζομένους, όσο και στους πολίτες.

Όλα αυτά –μετά την ψήφιση του σχεδίου νόμου– τοποθετούνται στο παρελθόν. Η μετάταξη γίνεται και πάλι η κύρια μορφή κινητικότητας. Η απόσπαση συνιστά πλέον μία κατ’ εξαίρεση μορφή κινητικότητας. Η απόσπαση πρέπει να συνδέεται με την ύπαρξη αποδεδειγμένων σοβαρών υπηρεσιακών αναγκών και έχει περιορισμένη διάρκεια. Τίθεται πλέον τέλος στις αιώνιες αποσπάσεις και στο χάος που αυτές έφεραν στον δημόσιο τομέα.

Κυρίες και κύριοι,

Ας δούμε τα κύρια χαρακτηριστικά του Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας.

Πρώτο χαρακτηριστικό είναι  ο αμιγώς εθελούσιος χαρακτήρας της κινητικότητας.

Κάθε υπάλληλος έχει δικαίωμα συμμετοχής στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας. Μοναδική προϋπόθεση: η  κάλυψη των θέσεων του κλάδου του στην υπηρεσία που υπηρετεί σε ποσοστό τουλάχιστον 50% ή 65% αν πρόκειται για μικρούς Δήμους με πληθυσμό κάτω από 90.000.

Δεύτερο χαρακτηριστικό αποτελεί η υποχρέωση δημοσιοποίησης των κενών θέσεων μέσω της ανάρτησής τους σε διαδικτυακή πλατφόρμα του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Δηλαδή, η όλη διαδικασία θα γίνεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας στην οποία οι δημόσιοι φορείς θα δηλώνουν την ανάγκης τους για κάλυψη θέσεων. Στη συνέχεια, κάθε υπάλληλος, με βάση τα προσόντα του, θα αυτοπροτείνεται για να καταλάβει την αντίστοιχη θέση. Με τον τρόπο δεν θα υπάρχει εσωτερική ενημέρωση και ενημερωμένοι προνομιούχοι, αλλά διάχυση της πληροφορίας σε όλους.

Τρίτον: Η ολοκλήρωση των διαδικασιών μετάταξης ή απόσπασης είναι χρονικά καθορισμένη και δεσμευτική. Χρειάζεται πια μία μόνο υπογραφή από τον φορέα υποδοχής χωρίς να χρειάζεται να συνυπογράψει ο φορέας προέλευσης του υπαλλήλου.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός πως για πρώτη φορά η υπηρεσίας υποδοχής είναι υποχρεωμένη όχι μόνο να αιτιολογεί την επιλογή της, αλλά και να περιλαμβάνει συγκριτική αξιολόγηση των υποψηφίων. Με την ρύθμιση αυτή διασφαλίζεται πως η κρίση της επιτροπής θα είναι αντικειμενική και πλήρως αιτιολογημένη.

Σε τρεις μήνες από την υποβολή αίτησης η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί. Οι δεκάδες υπογραφές που απαιτούνταν για την απλή μετακίνηση ενός υπαλλήλου από τη μία υπηρεσία στην άλλη καταργούνται. Με τον τρόπο αυτό τόσο ο χρόνος της απόφασης όσο και το κέντρο λήψης της είναι απολύτως προσδιορισμένα.

Το πεπαλαιωμένο, χρονοβόρο, ανορθολογικό και πελατειακό συστήματος μετατάξεων του παρελθόντος τελειώνει εδώ. Η μείωση της γραφειοκρατίας που φέρνει το νομοσχέδιο δεν είναι απλώς ένα πρακτικό μέτρο που διευκολύνει τις διαδικασίες.

Έχει ταυτόχρονα και μια πολύ σημαντική δημοσιονομική πτυχή. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του Νομοσχεδίου και τα Στοιχεία Μελέτης του ΙΟΒΕ που περιλαμβάνονται σε αυτό το ελληνικό Δημόσιο έχει δαπανήσει τα τελευταία 15 χρόνια περίπου 6 δισ. ευρώ, εμμένοντας στη χρήση χαρτιού και στην έντυπη διαδικασία δημιουργίας και ροής εγγράφων.

Από την εξοικονόμηση που επιτυγχάνεται μέσω της νομοθετικής ρύθμισης για την διαδικασία έκδοσης και διακίνησης διοικητικών πράξεων και άλλων εγγράφων το δημόσιο μπορεί άμεσα να εξοικονομήσει για τα έτη 2017-2018 έως και 800 εκατ. ευρώ. Αυτή είναι η δημοσιονομική πτυχή της πάταξης της γραφειοκρατίας.

Τέταρτον: Θεσμοθετούνται ενιαίες προϋποθέσεις και ενιαίο πλαίσιο κανόνων.  Δηλαδή θα υπάρχουν πια κοινοί κανόνες που περιγράφουν τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις απαιτούμενες διαδικασίες. Βάζουμε τέλος  στο πλήθος των ειδικών διατάξεων και εξαιρέσεων που ισχύουν σήμερα.

Η διαφάνεια είναι  θεμελιακό κοινωνικό χαρακτηριστικό του νομοσχεδίου αυτού. Το Δημόσιο μέσα από το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας περνά από το ημίφως της θεσμικής απροσδιοριστίας, στο φως της οργάνωσης και της δημοσιοποίησης των δεδομένων.

Κεντρικό ρόλο στο συντονισμό και την εφαρμογή του Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας έχει η επταμελής Κεντρική Υπηρεσία Κινητικότητας στο Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Η υπηρεσία αποτελείται αφενός από πρόσωπα που παρέχουν αυξημένες εγγυήσεις αντικειμενικότητας (π.χ. εκπρόσωποι ΑΣΕΠ, Νομικός Σύμβουλος ΝΣΚ). Αφετέρου από υπηρεσιακούς παράγοντες που είναι αρμόδιοι για θέματα διαχείρισης προσωπικού (π.χ. Διοικητικοί Γραμματείς, Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων).

Όπως βλέπετε, κάνουμε προσεχτικά βήματα τόσο ως προς τη διαφάνεια όσο και ως προς τη λειτουργικότητα της διαδικασίας.

Επιπλέον, για πρώτη φορά εισάγεται γενικό δικαίωμα απόσπασης για συνυπηρέτηση με σύζυγο ή συμβιούντα δημόσιο υπάλληλο στην περιοχή που υπηρετεί ένας εξ αυτών. Με τον τρόπο αυτό εξυπηρετούνται οι ανάγκες για οικογενειακή επανένωση.

Η Κεντρική Επιτροπή Κινητικότητας γνωμοδοτεί για την ανακατανομή των υπαλλήλων σε υπηρεσίες της περιοχής που ζητείται η συνυπηρέτηση προκειμένου να καλύπτονται ταυτόχρονα και πραγματικές ανάγκες των φορέων. Όπως αντιλαμβάνεστε, οι ρυθμίσεις που εισάγονται δεν αποτελούν απλώς λειτουργικές αλλαγές. Αποτελούν ταυτόχρονα ρυθμίσεις με ιδιαίτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Οι εργαζόμενοι μπορούν να μετακινούνται με βάση τις ανάγκες τους και να οργανώνουν όσο το δυνατόν καλύτερα τη ζωή τους μέσα στην δύσκολη εποχή της κρίσης. Μπορούν να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους εφόσον το επιθυμούν, να κάνουν τις επιλογές που οι ίδιοι αξιολογούν ως πιο συμφέρουσες, να οργανώσουν τους επαγγελματικούς τους στόχους, να ενισχύσουν τις επαγγελματικές τους δεξιότητες, να αποκτήσουν επιπλέον επαγγελματική εμπειρία.

Με τον τρόπο αυτό καταφέρνουμε να εξυπηρετούμε οικογενειακές ή προσωπικές ανάγκες χωρίς ωστόσο να διαταράσσεται η εύρυθμη λειτουργία των φορέων. Εναρμονίζουμε δηλαδή τις ανάγκες των φορέων με τις επιθυμίες των εργαζομένων.

Κυρίες και κύριοι,

Το σημερινό σχέδιο νόμου μαζί με το νομοσχέδιο για το μητρώο στο δημόσιο, τις κρίσεις με βάση το μητρώο, τα οργανογράμματα των φορέων και τις περιγραφές θέσεων ορίζουν  τις παραμέτρους με τις οποίες θα ανασυγκροτήσουμε τον δημόσιο τομέα. Υπό το πρίσμα αυτό το νομοσχέδιο για την κινητικότητα αποτελεί ένα νομοσχέδιο-τομή.

Διαμορφώνουμε έναν αποτελεσματικό δημόσιο τομέα μέσα από τον δημοκρατικό προγραμματισμό και τον αναπτυξιακό σχεδιασμό. Με σταθερές αρχές τη διαφάνεια και την αξιοκρατία. Μια δημόσια διοίκηση φιλική κι ανοιχτή σε όλους, χωρίς προνομιακά συναλλασσόμενους μ’ αυτήν. Μια σοβαρή, αποτελεσματική, γρήγορη και λειτουργική δημόσια διοίκηση που θα στέκεται δίπλα κι όχι απέναντι απ’ τον πολίτη.

Με την παράλληλη θεσμική θωράκιση εργασιακών συνθηκών και λειτουργιών που θα απελευθερώνουν το πλούσιο και έμπειρο επιστημονικό δυναμικό. Με την αποκατάσταση του ρόλου του δημόσιου λειτουργού ως παραγωγική μονάδα κι όχι ως γραφειοκρατικό εμπόδιο.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Για εμάς το κράτος δεν πρέπει να είναι ούτε μεγάλο, ούτε μικρό. Πρέπει να είναι όσο χρειάζεται. Για να είναι ένα κράτος ικανό να ανταπεξέλθει στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής.

Μεταρρυθμίζοντας το δημόσιο αλλάζουμε τη σχέση του πολίτη με αυτό. Θέλουμε ο πολίτης να νοιώθει αξιοπρέπεια όταν συναλλάσσεται με το δημόσιο. Αλλάζουμε, λοιπόν, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται και συνυπάρχει με το κράτος στην καθημερινότητά του.

Αλλάζοντας το δημόσιο συμβάλλουμε στην κοινωνική ανασυγκρότηση που έχει ανάγκη ο τόπος.

Advertisements