ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 6 Απριλίου 2015

«Για εμένα, κυρίες και κύριοι, το Νομοσχέδιο για την κατάργηση των φυλακών Γ΄ τύπου είναι απλή επαναφορά στην κανονικότητα»

«Επαναφορά στην κανονικότητα» χαρακτήρισε το Νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Όλγα Γεροβασίλη, κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Άρτας, κατά τη σημερινή συζήτηση στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής.

ΣΝ ΥΠ ΔΙΚΑΙΟΣΗ Όλγα Γεροβασίλη αναφέρθηκε στις προβλέψεις του Νομοσχεδίου, όπως η κατάργηση των φυλακών Γ΄ τύπου, η κατάργηση της κράτησης ανηλίκων (με ελάχιστες εξαιρέσεις) και η αντικατάστασή της με αναμορφωτικά και εκπαιδευτικά μέτρα, η απόλυση ευάλωτων ομάδων κρατουμένων, όπως υπερήλικων, ασθενών και αναπήρων, η υπό όρους απόλυση κρατουμένων που θα οδηγήσει στην άμεση αποσυμφόρηση των φυλακών, η πρόκριση της θεραπείας και της απεξάρτησης των τοξικοεξαρτημένων, η αποφυλάκιση των υπό απέλαση αλλοδαπών που έχουν εκτίσει την ποινή τους και συνεχίζουν να κρατούνται παράνομα, εκτίοντας μια δεύτερη ποινή και τέλος η ποινική αντιμετώπιση του bulling.

Η βουλευτής Άρτας τόνισε ότι το Νομοσχέδιο προσαρμόζει τη νομοθεσία στις συνταγματικές επιταγές, καθώς το Σύνταγμα ορίζει ότι «η ανθρώπινη αξία είναι απαραβίαστη, χωρίς κανενός είδους περιορισμό ή επιφύλαξη Νόμου, ενώ δεν είναι επιτρεπτές οι εξαιρέσεις». Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στις δεκατρείς (13) καταδίκες της Ελλάδας, μέσα σε μόλις πέντε (5) χρόνια, για παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, λόγω των συνθηκών κράτησης, τις οποίες το δικαστήριο έκρινε ότι συνιστούν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. «1.423.700 ευρώ πρόστιμα έχουμε πληρώσει ή θα πληρώσουμε, με ό,τι αυτό σημαίνει για την οικονομική κατάσταση της χώρας», τόνισε.

Στη συνέχεια, έδωσε το πολιτικό στίγμα της νομοθετικής πρωτοβουλίας της κυβέρνησης, λέγοντας «στα χρόνια των μνημονίων η Δημοκρατία συρρικνώθηκε. Συρρικνώθηκε μέσα σε ένα πλαίσιο όξυνσης της καταστολής και περιστολής των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων. Αυτό δεν ήταν προαπαιτούμενο αλλά συνειδητή ιδεολογική και πολιτική επιλογή των προηγούμενων κυβερνήσεων. Μια επιλογή που συμπυκνώθηκε στην αρχή της «μηδενικής ανοχής» προκειμένου να ακινητοποιήσει τα αντανακλαστικά αντίδρασης στη φτώχεια, την εξαθλίωση και την υποτέλεια. Που επιχειρούσε να καθηλώσει την κοινωνία στη λογική του σοκ και δέους. Επανερχόμαστε, λοιπόν, σήμερα στην κανονικότητα

Κλείνοντας, η Όλγα Γεροβασίλη κάλεσε τους βουλευτές των κομμάτων της αντιπολίτευσης να υπερψηφίσουν το Νομοσχέδιο, λέγοντας «Δίνεται τώρα η δυνατότητα να αναπτυχθεί πολιτική στρατηγικής πνοής για όλο το σύστημα ποινικής καταστολής, ώστε να αντιμετωπίσουμε κατάματα το πρόβλημα και όχι μόνο με υποκριτική θλίψη. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτή την αγνοημένη πλευρά της ανθρωπιστικής κρίσης. Να σταματήσει ο κυνισμός, η εκδίκηση, να γίνει ένα βήμα προς την αξιοπρέπεια.»

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
κατά την άποψή μου, οφείλουμε όλες οι πτέρυγες της Βουλής να τοποθετηθούμε πάνω σε μερικά κρίσιμα ερωτήματα, που αναγκαστικά μπαίνουν σ’ αυτό το διάλογο, προκειμένου αυτός να είναι ουσιαστικός και γόνιμος.
Θέλουμε ένα σύστημα σωφρονιστικό, που στοχεύει στην αναμόρφωση ή στην εξόντωση;
Θέλουμε να σωφρονιστικό σύστημα, που εξανθρωπίζει ή που εξαγριώνει;
Θέλουμε η εφαρμογή του νόμου να σκληρύνει ή να χαλαρώνει, ανάλογα με τη συμπάθεια ή την αντιπάθεια για τον κρατούμενο και το είδος του αδικήματος ή θα σεβαστούμε τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας;
Θέλουμε φυλακές – «αποθετήρια» ανθρώπων ή αξιοπρεπείς όρους διαβίωσης για τους κρατούμενους και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους;
Θέλουμε ανήλικους μέσα στις φυλακές, όπου θα εκπαιδεύονται σε εγκληματικές δραστηριότητες ή θα τους παρέχουμε δυνατότητα εκπαίδευσης, προκειμένου να επανενταχθούν;
Θέλουμε τους ασθενείς φυλακισμένους σε συνθήκες κολαστηρίου ή θα τους δώσουμε την δυνατότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης;
Θα προκρίνουμε την θεραπεία και την απεξάρτηση στους τοξικοεξαρτημένους ή θα συνεχίζουμε να τους αντιμετωπίζουμε μόνο ως εγκληματίες;

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
εμείς έχουμε ήδη τοποθετηθεί.
Είμαστε συνήγοροι υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των αρχών του δικαίου, της ισονομίας και της αναλογικότητας.
Είμαστε συνήγοροι μιας Δημοκρατίας, που δεν είναι συμπλεγματική, δεν είναι φοβισμένη και δεν εκδικείται.
Στο δημόσιο διάλογο έχουν ακουστεί πολλοί χαρακτηρισμοί για το νομοσχέδιο απ’ όταν κατατέθηκε, ότι είναι ένα γενναίο τολμηρό σχέδιο, ένα νομοσχέδιο «τομή».
Ακούστηκαν και αρνητικά, όπως ότι είναι συντηρητικό, αποσπασματικό κ.λπ..
Για μένα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι μια απλή επαναφορά στην κανονικότητα.
Στα χρόνια των μνημονίων η Δημοκρατία, συρρικνώθηκε.
Συρρικνώθηκε μέσα σε ένα πλαίσιο όξυνσης της καταστολής και περιστολής των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων και αυτό δεν ήταν προαπαιτούμενο από τους δανειστές.
Ήταν μια συνειδητή, ιδεολογική και πολιτική επιλογή.
Μια επιλογή που συμπυκνώθηκε στην αρχή της μηδενικής ανοχής, προκειμένου να καταστείλει τα αντανακλαστικά αντίδρασης, αντανακλαστικά που κινούνταν εξαιτίας της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της υποτέλειας στην οποία υποβαλλόταν διαρκώς ο ελληνικός λαός.
Ταυτόχρονα, προσπάθησε να κινητοποιήσει συντηρητικά αντανακλαστικά, ενός κομματιού της κοινωνίας.
Κατά την άποψή μου, αρχίζουν τα βήματα επαναφοράς στην πραγματικότητα, στην κανονικότητα, όπως, ένα βήμα είναι και αυτό σήμερα, με ένα νομοσχέδιο που προσαρμόζει τη νομοθεσία στις συνταγματικές επιταγές.
Το Σύνταγμα ορίζει, ότι «η ανθρώπινη αξία είναι απαραβίαστη, χωρίς κανενός είδος περιορισμό ή επιφύλαξη νόμου, ενώ δεν είναι επιτρεπτές οι εξαιρέσεις».
Αυτή, είναι μια από τις λίγες συνταγματικές διατάξεις, που δεν χωράει επιφύλαξη υπέρ του νόμου.
Δεύτερον, λαμβάνει υπόψη το σύνολο των διεθνών κειμένων από τα οποία απορρέουν οι υποχρεώσεις της χώρας.
Εναρμονίζεται με το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που ορίζει ότι «κανένας δεν επιτρέπεται να υποβληθεί σε βασανισμούς, ούτε σε ποινές ή μεταχείριση απάνθρωπη ή εξευτελιστική».
Η χώρα μας τα τελευταία πέντε χρόνια 13 φορές καταδικάστηκε για παραβίαση του άρθρου αυτού λόγω συνθηκών κράτησης, της οποίας το δικαστήριο έκρινε ότι συνιστούν και απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση.
Επίσης καλούμαστε να πληρώσουμε για αυτά τα πρόστιμα 1.423.700 ευρώ με ότι αυτό σημαίνει στην παρούσα οικονομική συγκυρία για τη χώρα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
με το παρόν νομοσχέδιο εισάγονται μια σειρά ρυθμίσεων προκειμένου να αντιμετωπιστούν έκτακτες ανάγκες που σε μεγάλο βαθμό έχουν να κάνουν με τον υπερπληθυσμό των φυλακών.
Καταργούνται οι φυλακές τύπου Γ’ που στόχο είχαν την περιστολή δικαιωμάτων και όχι την εμπέδωση συστήματος ασφάλειας στους πολίτες όπως με πολλά επιχειρήματα έδειξε και ο κ. Υπουργός.
Καταργείται η κράτηση ανηλίκων με ελάχιστες εξαιρέσεις και αντικαθίσταται με αναμορφωτικά και εκπαιδευτικά μέτρα.
Ευνοείται η απόλυση ευάλωτων ομάδων κρατουμένων υπερηλίκων ασθενών ανθρώπων με αναπηρία.
Καθορίζονται ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την φορ απόλυση κρατουμένων που βέβαια θα οδηγήσει σε άμεση αποσυμφόρηση των φυλακών. Υπολογίζεται 1700 – 1900 κρατούμενοι να μπορούν να τύχουν των ευνοϊκών διατάξεων.
Γίνονται απαραίτητες διασαφηνίσεις ώστε να εφαρμοστεί πιο αποτελεσματικά ο νόμος 4139 που προέκρινε την απεξάρτηση. Θυμίζω ότι ένας στους τέσσερις κρατούμενους είναι για υποθέσεις ναρκωτικών.
Αποφυλακίζει τους 506 που απέλασε αλλοδαπούς που καταχρηστικά αποκαλούμε φιλοξενούμενους που έχουν δηλαδή εκτίσει την ποινή τους συνεχίζουν να κρατούνται παράνομα εκτίοντας μια δεύτερη ποινή που δεν έχει επιβληθεί από κανένα δικαστήριο.
Τέλος, αντιμετωπίζει ποινικά το bulling που με τραγικό τρόπο εμφανίστηκε στην ζωή μας τελευταία με το γνωστό γεγονός στα Γιάννενα.
Από δημοσιοποιημένα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης ξεχωρίζουν μερικά πράγματα.
Ότι σε μια δεκαετία, από το 2003 έως το 2012, ο αριθμός των κρατουμένων αυξήθηκε κατά 50%.
Απ’ αυτούς περισσότεροι από τους μισούς ήταν προσωρινά κρατούμενοι. Δεν είχαν δικαστεί.
Επίσης από τα στοιχεία προκύπτει ότι 2000 άνθρωποι είναι φυλακισμένοι παραπάνω από όσες θέσεις προβλέπεται από το σωφρονιστικό σύστημα.
Επίσης ότι περίπου το ¼ των κρατουμένων σταθερά είναι παραβάτες του νόμου περί ναρκωτικών.
Επίσης από το 2008 έως το 2012 αυξήθηκαν οι καταδίκες σε ισόβια και πλέον της δεκαπενταετούς κάθειρξης την ίδια στιγμή που το ίδιο διάστημα η ποινική νομοθεσία άλλαζε επί το επιεικέστερο.
Και έτσι, φτάσαμε να καταγράφεται η χώρα μας να είναι η χώρα με τις πιο υψηλές ποινές πανευρωπαϊκά.
Όλα τα παραπάνω, μαζί με την υποχρηματοδότηση και την υποστελέχωση, μετέτρεψαν τις φυλακές σε «κολαστήρια» για τους κρατούμενους αλλά και για τους υπαλλήλους ,και επίσης σε πεδία μαχών μεταξύ τους.
Όπως αναφέρθηκε, η αποσυμφόρηση των φυλακών απασχόλησε επιστάμενα προηγούμενες Κυβερνήσεις, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, με σειρά νόμων την τελευταία δεκαετία.
Αναφέρονταν, όμως, κυρίως σε κρατούμενους που εξέτιαν μικρές ποινές.
Έλειπε μια αναλογική και συνταγματική προσέγγιση.
Έτσι, κατέληγε αναγκαία στην ανακύκλωση αποσπασματικών προσπαθειών διαχείρισης του προβλήματος.
Δίνεται τώρα η δυνατότητα να αναπτυχθεί πολιτική στρατηγικής πνοής για όλο το σύστημα ποινικής καταστολής, ώστε να αντιμετωπίσουμε κατάματα το πρόβλημα και όχι μόνο με υποκριτική θλίψη.
Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτή την αγνοημένη πλευρά της ανθρωπιστικής κρίσης. Να σταματήσει ο κυνισμός, η εκδίκηση, να γίνει ένα βήμα προς την αξιοπρέπεια.
Σας καλώ κύριοι συνάδελφοι να υπερψηφίσουμε το παρόν νομοσχέδιο προκειμένου να επανέλθει η κανονικότητα.
Σας ευχαριστώ.

Advertisements